Veilig zwemmen in zee aan de Belgische kust

Strandvlaggen: het IKWV-systeem

Aan de Belgische kust gebruikt de IKWV een driekleurig vlaggensysteem bij elke bewaakte badzone: - Groene vlag: de kust is veilig, zwemmen is toegelaten. - Gele vlag: je mag zwemmen, maar drijvende en opblaasbare voorwerpen mogen niet mee in het water. - Rode vlag: zwemmen is te gevaarlijk en dus niet toegelaten. De vlaggen worden gehesen bij de redderscabine, het herkenningspunt van de bewaakte badzone waar de redders (Vlaams voor lifeguards) toezicht houden. Zwemmen mag alleen binnen de afgebakende zone en tijdens de bewaking, doorgaans van 10u30 tot 18u30 in het zomerseizoen. Buiten de bewaakte uren en zones is er geen toezicht. Voor Franstalige bezoekers van de Vlaamse kust sluit de duiding aan bij de internationale ILS-standaard (drapeau vert / jaune / rouge, baignade surveillee), maar de officiele signalisatie en teksten zijn die van de IKWV.

Blijf tussen de gele boeien

De gele boeien in het water bakenen de bewaakte badzone af. De belangrijkste regel aan de Belgische kust is eenvoudig: blijf tussen de gele boeien en binnen het zicht van de redders. Zo kunnen zij ingrijpen als er iets misgaat. Enkele universele adviezen om veilig in zee te gaan: - Zwem alleen in een bewaakte badzone (herkenbaar aan de redderscabine en de gele boeien). - Volg altijd de vlag en de aanwijzingen van de redders. - Neem bij een gele vlag geen opblaasbare of drijvende voorwerpen mee: die drijven snel af, zeker bij aflandige wind (wind die van het land naar zee waait). - Laat kinderen nooit alleen aan of in het water. - Ga niet zwemmen na alcohol en spring niet verhit het koude water in. Ga je toch buiten de bewaakte zone of buiten de uren het water in, dan doe je dat volledig op eigen risico, zonder toezicht.

Muistroming (courant de retour): het onderschatte gevaar

De vlakke Noordzeekust met zijn zandbanken kan muistromingen veroorzaken (in het Frans courant de retour of courant d'arrachement). Een mui ontstaat wanneer water dat tussen het strand en een zandbank opgesloten raakt via een geul terugstroomt naar zee. Dat geeft een sterke, zeewaartse stroming die zwemmers kan meesleuren richting open zee. Wat je moet weten: - Panikeer niet en zwem nooit recht tegen de stroming in richting strand: daar put je jezelf tegen uit. - Laat je door de stroming meedrijven en zwem parallel aan de kust (naar links of rechts) tot je uit de stroming bent. Zwem daarna in een boog terug naar het strand. - Kun je niet terug? Blijf drijven, steek je arm op en roep om hulp. De strandvlaggen aan de Belgische kust waarschuwen niet apart voor muien; het belangrijkste is dus binnen de bewaakte badzone te blijven, waar de redders de stromingen kennen. Stad Oostende en het VLIZ geven meer uitleg over stromingen aan onze kust.

Zwemwaterkwaliteit: Vlaanderen en Wallonie

De controle op zwemwaterkwaliteit is in Belgie per gewest geregeld. Vlaanderen (kust en zwemvijvers): de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) volgt de kwaliteit op en publiceert de actuele status per zwemplek op kwaliteitzwemwater.be. Bij bacteriologische verontreiniging of bij blauwalg (cyanobacterien) in vijvers kan een tijdelijk zwemverbod of zwemadvies gelden; dat wordt daar bekendgemaakt. Check de kaart voor je vertrekt. Wallonie (binnenzwemzones): Wallonie heeft geen kust, alleen zwemzones in meren, vijvers en plassen. De opvolging gebeurt door SPW Environnement (Service public de Wallonie), met staalnames en analyses door het ISSeP (Institut Scientifique de Service Public). Er wordt onder meer gecontroleerd op fecale indicatoren en op cyanobacterien; bij problemen kan de gemeente een tijdelijke interdiction de baignade opleggen. Brussel: het Brussels Gewest heeft feitelijk geen officiele open-water zwemzones; zwemmen in de Zenne of het kanaal wordt afgeraden.

Nood aan zee

Spreek bij een probleem eerst de redder op het strand aan. Geen redder in de buurt? Bel 112, of voor redding op zee de Kustwachtcentrale/MRCC Oostende: +32 59 70 10 00.

Veelgestelde vragen

Wat doe ik in een muistroming (courant de retour)?

Zwem niet tegen de stroom in. Zwem rustig schuin of evenwijdig aan de kust tot je uit de stroom bent; lukt dat niet, ga dan op je rug liggen en laat je meevoeren. Roep en zwaai met je armen om hulp.

Waar mag ik zwemmen aan de Belgische kust?

Alleen in de bewaakte badzone, tussen de gele boeien en tijdens de bewakingsuren (doorgaans 10u30-18u30).

Wat als er geen redder aanwezig is?

Dan is er geen toezicht en zwem je op eigen risico. Overweeg dan om niet te zwemmen.